تبلیغات
زندگی نامه بزرگان اسلام(پیامبران) - چگونه وحی به صورت مصحف درآمد
خدایم را دوست دارم چون وفادارترین است
مراد از جمع و تدوین قرآن این است که چگونه وحی، بیست و سه ساله که به صورت 3 تا 5 آیه ای نازل می شد، نهایتا به صورت مدون بین الدفتین و مصحف ( مانند کتاب امروزی ) درآمد. کهن ترین منبع این بخش مهم از سرگذشت یا تاریخ قرآن در احادیث اهل سنت و نیز تا حدودی احادیث شیعه است. چنانکه گفته می شود جمع و تدوین قرآن، سه مرحله دارد : الف ) زمان حضرت رسول (ص )، ب) زمان حضرت ابوبکر(ع)، ج ) زمان حضرت عثمان(ع) .
  الف )زمان حضرت رسول (ص ). در سراسر عصر نزول وحی و حیات پیامبر (ص )، قرآن به صورت مکتوب ولی پراکنده بود یعنی صحیفه به صحیفه. با نوشت افزارهای ابتدایی و بر روی چیزهایی نظیر تکه های چرم، استخوانهای شانه و دنده گوسفند و شتر، چوب درخت خرما که پوست آن را کنده بودند، سنگهای صاف و صیقلی و قطعاتی از حریر و اندکی نیز کاغذ نوشته شده بود. در این مرحله، مهم این بود که بسیاری از صحابه، قرآن را حفظ بودند. سوره های قرآن کامل بود و حتی نام داشت، اما تا پایان حیات رسول ا... (ص ) مجموع بین الدفتین نبود. مهمترین عللی که پیامبر (ص ) را از جمع نهایی و کتاب ساختن قرآن باز می داشت دو واقعیت بود 1 ) باب وحی باز بود و در هر وهله از وحی آیاتی نازل می شد که حضرت (ص ) به کاتبان وحی می فرمود : این آیه یا آیات را در فلان سوره بین کدام آیه ها قرار دهید. 2 ) دیگر آنکه به گفته خطابی پیامبر (ص ) همواره در انتظار نسخ احتمالی بعضی از احکام قرآن یا نسخ تلاوت قسمتی از آن بود.لذا تا وحی به پایان نمی رسید، امکان تدوین و مصحف سازی نبود. بعضی برآنند که مراد از جمع قرآن در عصر رسول ا... (ص ) همان حفظ آن در دلها بوده است. جمع در زمان رسول ا... (ص ) را اصطلاحا تالیف گویند.
در سراسر ایام نزول وحی و کتابت قرآن، پیامبر اکرم (ص ) نظارت همه جانبه داشتند و نوشتن و خواندن و حفظ ( از بر کردن ) آن را تعلیم می دادند یا تشویق می کردند. در زمان حیات ایشان، سی و هفت نفر حافظ تمامی قرآن بودند. تعداد کاتبان وحی در عصر پیامبر (ص ) - که گاه حافظ قرآن هم بوده اند - و کسانی که برای خود نسخه ای برمی گرفتند، به بیش از پنجاه نفر می رسیده است. نتیجه یک چنین همت و نهضت عظیمی این بود که قرآن به هنگام شهادت رسول ا... (ص ) ] سال یازدهم هجری [ به تمامی و چنانکه در آخرین عرضه ] دوره کردن پیامبر (ص ) قرآن را و عرضه داشتن قرائت خود بر جبرئیل در هر سال یک بار و در سال شهادت دوبار [ تثبیت شده بود، تالیف و گردآوری شود. در این دوره بود که قرآن به معنای درست کلمه تالیف شد. 
ب )در زمان حضرت ابوبکر(ع). رویداد یمامه  که در آن عده ای کثیر از حافظان قرآن ( تا هفتاد نفر هم گفته اند ) کشته شدند، تکان عظیمی در جامعه نوپای اسلامی ایجاد کرد. به پیشنهاد حضرت عمر(ع)، حضرت ابوبکر(ع)، خلیفه وقت پذیرفت که باید برای حفظ قرآن اقدام عاجل به جمع و تدوین آن کرد. برای این کار، زید بن ثابت را که از پرکارترین و جوان ترین کاتبان وحی و حافظ قرآن و دارای مصحفی اختصاصی بود، انتخاب کرد. شاید دلیل انتخاب زید با وجود جوانی اش، این بود که عرضه اخیر را کتابت کرده بود. زید همه نوشته های پراکنده قرآنی را جمع کرد و هر آیه قرآنی را ولو آنکه دهها حافظ و دهها نوشته، موید و مطابق آن بود، با اخذ حداقل دو شاهد ( یکی از کتابت، یکی از حفظ ) می پذیرفت. قرآن جمع و تدوین زید همچنان متشکل از صحیفه ها بود و بصورت مصحف نبود و سرانجام آن را در جعبه ای نهادند و کسی را مامور حفظ و نگهبانی آن کردند. این گردآوری، 14 ماه و حداکثر تا وفات حضرت ابوبکر(ع) در سال 13 هجری طول کشید. این نسخه را طبق وصیت حضرت ابوبکر (ع)در اختیار حضرت عمر(ع) نهادند. پس از حضرت عمر(ع) نیز طبق وصیتش آن را در اختیار دخترش حفصه - همسر رسول ا... (ص ) - قرار دادند. 
ج )جمع در زمان حضرت عثمان(ع). حضرت عثمان(ع) در سال 24 قمری به خلافت رسید. در زمان او با فتوحات شگرف مسلمانان و رفتن آن به سرزمینهای تازه گشوده، اختلافات و مشکلات بسیاری در قرائت کلمات قرآن پیش آمده بود. و این زنگ خطر تازه ای برای حضرت عثمان(ع) بود که کار ناتمام رسول ا... (ص ) و دو نفر  پیش از خود را به سرانجام برساند و قرآن و جامعه اسلامی را از خطر پراکندگی برهاند. او انجمنی مرکب از زید بن ثابت و سعید بن عاص و عبدالله بن زبیر و عبدالرحمن بن حارث تشکیل داد. این هیات با همکاری دوازده نفر از قریش و انصار  کار استنساخ نسخه نهایی را آغاز کردند. نخستین کاری که کردند این بود که تمام نوشته های زمان پیامبر (ص ) را گردآوردند. سپس نسخه کتابت زید در زمان ابوبکر را که نزد حفصه محفوظ بود، به امانت گرفتند. قرار بر این بود که هر وقت سه تن همکار زید با او در کتابت کلمه ای اختلاف یافتند، به لهجه قریش کتابت کنند. به این ترتیب کار تدوین متن نهایی، بر مبنای صحایف بازمانده از رسول ا... (ص ) و نسخه های اختصاصی از جمله نسخه محفوظ نزد حفصه و نسخه خود زید، و با تکیه به حفظ حافظان و شهادت شاهدان، پیش رفت و مصحف امام یعنی مصحف نمونه و رسمی و نهایی که معروف به مصحف عثمانی بود، در فاصله چهار پنج سال از سال 24 ق تا قبل از سال 30 هجری، سرانجام یافت و از روی آن پنج یا شش نسخه عینا استنساخ شد. دو نسخه در مکه و مدینه نگه داشته شد و سه یا چهار نسخه دیگر همراه با یک حافظ قرآن که نقش معلم و راهنمای درست خوانی را داشت، به مراکز مهم جهان اسلام یعنی بصره، کوفه، شام و بحرین ارسال شد. سپس عثمان دستور داد تمام کتیبه ها و نوشته ها، استخوانها، پوستها، سنگهای نازک سپید، چرمها، حریرها و نظایر آن که آیات قرآنی بر آنها نوشته شده بود و صحابه برای تدوین متن نهایی تقدیم داشته بودند، با آب و سرکه جوشانده و محوکنند تا ریشه نزاع و اختلاف بکلی از میان برود و به اصطلاح توحید نص (یگانه سازی متن نهایی) حاصل گردد. و مردم را به اطاعت از همان یک نسخه نهایی (مصحف امام - مصحف عثمانی) فراخواند.  این مصحف با خط ابتدایی کوفی و فاقد نقطه بود، و در طی یک دو قرن بعد، مصاحفی که از روی آنها استنساخ شد به تدریج نقطه و نشان پیدا کرد.
درباره وبلاگ
موضوعات
آخرین مطالب
جستجو
آرشیو مطالب
نویسندگان
صفحات جانبی
پیوند های روزانه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :


موبایل

فال حافظ

دانلود

خرید اینترنتی


WeblogSkin